Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân bên lề Kỳ họp thứ Mười, ĐBQH Trần Khánh Thu (Hưng Yên) nhấn mạnh: Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng chỉ hiệu quả khi có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, nhà trường và phụ huynh. Cùng với đó, cần hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân; siết quản lý độ tuổi người dùng, đồng thời bồi dưỡng kiến thức cho phụ huynh để đồng hành cùng trẻ em.

- Đại biểu đánh giá thế nào về thực trạng trẻ em đang đối mặt với lừa đảo, thao túng và các nguy cơ bắt cóc trực tuyến hiện nay, đặc biệt là mức độ nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ của học sinh, thưa đại biểu?

- Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và Internet mang lại nhiều cơ hội cho học sinh trong học tập, giao lưu và sáng tạo. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những nguy cơ ngày càng tinh vi về an toàn số và tội phạm mạng, đặc biệt là tình trạng lừa đảo, thao túng tâm lý và bắt cóc trực tuyến.

ĐBQH Trần Khánh Thu (Hưng Yên)

Theo thống kê của Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), hơn 77% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam truy cập Internet hàng ngày. Không gian mạng vì thế trở thành “cánh cửa mở” cho tội phạm công nghệ cao lợi dụng. Trong 9 tháng năm 2025, lực lượng chức năng đã ghi nhận hàng chục vụ trẻ em, học sinh, sinh viên bị dụ dỗ, ép buộc cắt liên lạc với gia đình nhằm phục vụ mục đích tống tiền hoặc buôn bán người.

Buổi học ngoại khóa của học sinh về kỹ năng sử dụng mạng xã hội. Ảnh: Khánh Duy

Một khảo sát tại các trường THPT ở Hà Nội từ tháng 8 đến tháng 10/2025 với 1.668 học sinh cho thấy: 70% từng trò chuyện với người lạ qua mạng; hơn 30% không nhận diện được dấu hiệu lừa đảo; trên 50% từng chia sẻ thông tin cá nhân. Các con số này phản ánh khoảng trống đáng lo ngại trong kiến thức và hành vi an toàn số của học sinh.

Buổi học ngoại khóa của học sinh về kỹ năng sử dụng mạng xã hội. Ảnh: Khánh Duy. Ảnh: Khánh Duy

Dù mức độ sử dụng Internet cao, song nhiều em thiếu kỹ năng nhận diện rủi ro, kỹ năng xử lý tình huống và có xu hướng dễ tin tưởng vào các mối quan hệ ảo. Đây chính là yếu tố khiến học sinh dễ trở thành mục tiêu bị thao túng, lừa đảo hoặc bắt cóc trực tuyến.

- Trước thực trạng đó, những chương trình, giải pháp nào đang được ngành giáo dục và các cơ quan chức năng triển khai để tăng cường kỹ năng số cho học sinh?

- Hệ thống pháp luật đã có nhiều quy định nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, cùng nhiều chương trình cấp quốc gia và khu vực ASEAN. Nổi bật, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành một số văn bản quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, như: Nghị định 56/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định một số điều hướng dẫn thi hành Luật Trẻ em; Quyết định số 311/QĐ-TTg ngày 5/3/2022 Phê duyệt Chương trình “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng trên không gian mạng giai đoạn 2022 - 2030”; Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em giai đoạn 2021 - 2030; Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025...

Các em học sinh được trang bị kiến thức về kỹ năng số. Ảnh: Khánh Duy

Trong trường học, các giải pháp hiện triển khai rất đa dạng như: Chương trình “Vaccine số” tại các trường học giúp học sinh nhận diện lừa đảo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hành tình huống giả lập nhằm tăng cường khả năng ứng phó. Ngành giáo dục cũng phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm nhằm cung cấp kiến thức pháp luật về Luật An ninh mạng, Luật Trẻ em và nâng cao kỹ năng số cho giáo viên, học sinh; đồng thời hướng dẫn học sinh phản ánh khi bị đe dọa thông qua Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 hoặc 113. Ngoài ra, Chiến dịch “Không một mình” với sự tham gia của nhiều bộ, ngành và tổ chức quốc tế cũng tạo hiệu ứng tích cực, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và xây dựng môi trường trực tuyến an toàn hơn cho trẻ em.

- Đại biểu có kiến nghị gì để nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trên không gian mạng trong thời gian tới?

- Để bảo vệ trẻ em, học sinh, sinh viên một cách toàn diện, theo tôi cần sự đồng hành của 4 nhà gồm: Nhà nước - doanh nghiệp công nghệ - nhà trường - phụ huynh.

Các em học sinh được trang bị kiến thức về kỹ năng số. Ảnh: Khánh Du

Trước hết, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời yêu cầu các nền tảng xuyên biên giới tuân thủ quy định bảo vệ trẻ em tại Việt Nam, nhất là trong bối cảnh Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Doanh nghiệp công nghệ phải nâng cao trách nhiệm trong kiểm soát độ tuổi người dùng, giám sát nội dung và bảo vệ dữ liệu theo tiêu chuẩn quốc gia.

Phụ huynh cần được tập huấn kiến thức để đồng hành cùng con trẻ; cùng với đó việc triển khai quy định người dưới 16 tuổi đăng ký mạng xã hội bằng thông tin cha mẹ (có hiệu lực từ ngày 25/12/2024) phải được giám sát chặt chẽ để tránh tình trạng “lách luật”. Cuối cùng, nhà trường phải giữ vai trò nòng cốt trong giáo dục kỹ năng số, kỹ năng sống và trang bị kiến thức pháp luật cho học sinh, giúp các em tự tin và an toàn hơn trên không gian mạng.

- Xin cảm ơn đại biểu!

https://daibieunhandan.vn/tiep-tuc-hoan-thien-hanh-lang-phap-ly-bao-ve-tre-em-tren-khong-gian-mang-10398164.html

_____

Nếu phát hiện hoặc chứng kiến ​​hành động bạo lực, xâm hại trẻ em hoặc lao động trẻ em, xin đừng thờ ơ. Bạn hãy:

- Gọi điện đến Tổng đài điện thoại Bảo vệ Trẻ em 111
- Báo cáo qua ứng dụng của Tổng đài 111

- Liên hệ các tài khoản chính thức của Tổng đài 111:
+ Facebook: Tổng Đài điện thoại Quốc gia Bảo vệ Trẻ em
+ Zalo: Tổng đài 111
+ Website Tổng đài 111: Tongdai111.vn
+ Tiktok: Tổng đài 111 
+ Youtube: Tổng đài 111

Tổng đài hoạt động 24/7 và hoàn toàn miễn phí.